Chardonnay Drukuj
Wpisany przez Administrator   
wtorek, 07 października 2008 10:41
Biały burgundzki szczep, który jest także surowcem do produkcji szampana. Kiedyś zwany był w Szampanii i we Włoszech Pinot – Chardonnay choć niewiele ma wspólnego ze szczepami z gatunku Pinot. Jego inne nazwy to Mellon d’Arbois (Jura), Klevner (Alzacja), Morillon i Feinburgunder (Austria). Sama nazwa szczepu pochodzi od miejscowości w Macon. 
 
Jest to najbardziej obecnie rozpowszechniony na świecie szczep biały zaliczany do tzw. Wielkiej czwórki obok CS, Pinot Noir i Rieslinga. Jego przebojowa kariera rozpoczęła się 50 lat temu. Obecnie jego uprawy znajdują się we wszystkich krajach gdzie produkuje się wino. W samej Francji uprawy CH w ciągu 50 lat podwoiły się. 
 
CH dojrzewa niemal wszędzie choć fakt, że wcześnie pączkuje sprawia, że jest bardzo wrażliwy na wiosenne przymrozki, które mogą uszkodzić pąki. Jest żywotna i daje obfite plony. Jednak dzięki temu, że jest łatwy w uprawie i wiwifikacji stał się głównym białym szczepem Nowego Świata. Pochodzenie CH jest nieco zagadkowe. Jest najprawdopodobniej efektem przypadkowej krzyżówki szczepu Pinot Noir i Gouais Blanc, który był rozpowszechniony we wschodniej Francji przez uprawiających go cystersów i benedyktynów. Chardonnay jest dużo bardziej wszechstronny od swojego czarnego kuzyna z Burgundii – Pinot Noir. Może być uprawiany niemal wszędzie. Odporny na choroby znosi chłodny klimat Szampanii i Kanady, jak i australijskie upały. Najlepiej udaje się na lekkich glebach wapiennych. Ma stosunkowo krótki (w porównaniu do Rieslinga) okres wegetacji. W odróżnieniu od innych szczepów białych (np. Rieslinga) nie ma bardzo charakterystycznego smaku i daje się niemal dowolnie formować. Brak wyraźnego oblicza samego szczepu jest swoistym wyzwaniem dla winiarza, który może nadać Chardonnay indywidualny charakter. Z drugiej strony łatwość uprawy i wiwifikacji jest pułapką dla nierzetelnych wytwórców, którzy produkują nijakie Chardonnay w ogromnych ilościach, choć wśród winiarzy krąży powiedzenie, że zrobić kiepski Chardonnay jest niezwykłą sztuką (niezwykle trudno).
 
Z wdziękiem znosi szampanizację, zimną fermentację, fermentację mlekową, mieszanie osadu i fermentowanie całych gron (Chablis) oraz dojrzewanie w beczkach. Przy odrobinie umiejętności z Chardonnay daje się nawet zrobić przyzwoite słodkie wino deserowe. 
Chardonnay bywa jednak głównie wytrawne, lekkie (o świeżym smaku i wyczuwalnym aromacie jabłka, melona, ananasa), średnie i ciężkie (masłowe, orzechowe i o zapachu dymu). Wszystko zależy od metody produkcji. Bywają Chardonnay o owocowym charakterze, z nutą jabłek i cytrusów, a w przypadku win powstałych w cieplejszym klimacie brzoskwiń i owoców egzotycznych. 
 
SMAK – AROMAT
 
W chłodnym klimacie CH daje jędrne, aromatyczne i soczyste owoce, z których produkuje się świetne wina nadające się do dojrzewania w barriques. Ojczyzną CH jest Burgundia – tam rośnie najlepsze CH. 
 
Bardzo dobrze udaje się CH w Kalifornii i Szampanii. Ostatnie lata przyniosły wzrost upraw w południowej Francji Langwedocja Roussilon. 
Australia i Kalifornia produkują CH klasyczne. Warte uwagi są Chardonnay z Hiszpanii, Włoch (wspaniałe Chardonnay del Vento), Afryki Południowej, stanu Nowy York, Chile i Węgier. W Austrii nazywa się Morillon i świetnie udaje się jako półsłodkie Auslese. 
 
Najbardziej uniwersalny podział win produkowanych z CH dotyczy jego kontaktu z dębiną. Chardonnay produkowane z użyciem beczek dębowych i Chardonnay: nieskażone dębiną różnią się od siebie na tyle, że czasami trudno uwierzyć, ż są owocem jednego gatunku winogron. 
 
Najlepsze europejskie CH nie fermentujące i nie dojrzewające w dębinie pochodzą z Francji i Hiszpanii. We Francji modelowe Chardonnay to oczywiście burgundzki rejon Chablis (Chablis St. Jean Louis’a Max’a – 90 zł), gdzie większość win przechodzi fermentację mlekową, która łagodzi je dodatkowo, godne polecenia są hiszpańskie CH z Somontano – Aragonia (Vinas del Vero Chardonnay 2001 – 50 zł). Nawarra (Czysty CH jak również ciekawe kupaże np., Nekas Viura Chardonnay 2001 – 30%). Chardonnay bywa składnikiem wielu świeżych i delikatnych win z północy Włoch. Przykładowo w Soave Classico Superiore z wytwórni ZENATO (Veneto) jest 30% uzupełnieniem szczepu Garganega. We Friuli Wenecji Julijskiej Livio Felluga produkuje niezwykle aromatyczne i dystyngowane wino będące połączeniem szczepów Chardonnay i Ribolla Gialla. 
 
Najsłynniejsze francuskie CH fermentujące i dojrzewające w dębinie pochodzą z burgundzkiego Cote d’Or. Hiszpańskie CH to północny – wschód oczywiście Somontano (Vinas del Vero Chardonnay fermentado en barwica 1998) i południowy wschód. Chardonnay Fermentado en Barrica Augustus z Penedes (Katalonia). Prawdziwym majstersztykiem jest czyste Chardonnay z rejonu Veneto (Chardonnay del Veneto reserrva Limitada Sergio Zenato 2000 tak zwiewne i szlachetne, w niczym nie przypominające przyciężkich maślanych CH z Burgundii).
 
Zupełnie niezwykłe są austriackie CH Auslese z Kamptal – półsłodkie wina przy których nie da się zachować obojętności nawet, jeśli nie jesteśmy amatorami win półsłodkich. 
 
Jednak prawdziwy prymat w produkcji „beczkowego” Chardonnay dzierżą obecnie winiarze z Nowego Świata. Są to zazwyczaj mocne i dojrzałe wina, łagodnie wytrawne i wyraźnie dębowe w smaku. Ich właściwości smakowe są efektem szczątkowej ilości cukru i dużej zawartości alkoholu. Niewątpliwą zaletą tych win jest przy porównywalnej do średniej jakości burgundów zdecydowanie lepsza cena. Jedne z najlepszych CH powstają chilijskiej Valle Casablanca (CH Reserva Santa Rita 2001, Santa Rita Medailla Real CH fermentado en barwica). Świetne mocne i zrównoważone CH powstają w Argentynie. Najlepsze kalifornijskie CH a niepowtarzalne i oryginalne tak jak złożona jest geografia winiarska Kalifornii. Najlepsze kalifornijskie CH pochodzą z Sonomy, Carneros. Nieco skromniejsze CH z RPA zachwycają wspaniałym lukrecjowo – miodowym aromatem (Jonkheer Chardonnay 1999 około 60 zł) Chardonnay z Australii ma zdecydowanie mocniejszy od południowoafrykańskich i kalifornijskich aromat egzotyczny owoców tropikalnych. Chardonnay z Nowej Zelandii charakteryzuje się nieco wyższą kwasowością. 
 
Chardonnay zdecydowanie najlepiej smakuje gdy jest młode tzn. kiedy nie przekracza trzech lat, choć, najwspanialsze białe burgundy i czołowe wina z Nowego Świata mają nawet potencjał dochodzący do 10 lat. Wina Chardonnay świetnie pasują do potraw rybnych, pieczonych kurcząt, białego mięsa, a wina z nutą drewna dębowego do wędzonych ryb. 

Poprawiony: wtorek, 14 października 2008 12:05